Mała podpowiedź na rozpoznanie rodzaju rzeczownika

Pamiętacie posty o tym, jak rozpoznać, który niemiecki rzeczownik jest w rodzaju męskim, który w żeńskim, a który w nijakim?

Tych reguł było sporo, ale tym w Was, którzy je zapamiętali przynajmniej w połowie, na pewno jest teraz prościej. Ci z Was, którzy potrzebują czegoś innego mogą się teraz ucieszyć. Grzebiąc w sieci znalazłam coś co dodatkowo pozwoli Wam sprawniej zapamiętać, który rodzajnik postawić przed jakim rzeczownikiem.

Jak rozpoznać rzeczownik w rodzaju nijakim (das)?

Ostatnią grupą rzeczowników z rodzajnikiem to te, które przypisane są do rodzaju nijakiego.

Pamiętajcie tylko o tym, że jeśli chodzi o przypisywanie rzeczowników do konkretnego rodzajnika określonego: męskiego, żeńskiego bądź nijakiego zawsze mówimy tylko o liczbie pojedynczej. Wszystkie rzeczowniki w liczbie mnogiej otrzymują rodzajnik „die”.

Zatem, które rzeczowniki przypisywane są do rodzaju nijakiego?

Reguła	Przykład	Wyjątki
Rzeczowniki odnoszące się do młodych osób lub zwierząt	das Kind
Zdrobnienia, zakończone na: - chen - lein	das Bärchen - misio
Nazwy państw, miast i kontynentów. Przy czym musimy pamiętać, że w tym przypadku rodzajnika używamy tylko wtedy kiedy rzeczownik występuje z przydawką	das schöne Warsau	die Ukraine die Schweiz die Türkei die Slowakei die Niederlande die USA der Irak der Iran der Sudan der Libanon
Nazwy ułamków	das Viertel - ćwiartka
Nazwy metali	das Gold - złoto	der Stahl - stal die Bronze - brąz die Kohle - węgiel
Rzeczowniki utworzone z innych części mowy, np. od czasowników	das Lesen - czytanie
Rzeczowniki z przedrostkiem „ge”	das Getränk - napój	die Geschichte - historia der Gedanke - myśl der Geschmack - smak
Rzeczowniki obcego pochodzenia zakończone na: - ment - um - in	das Museum - muzeum

Jak rozpoznać rzeczownik w rodzaju żeńskim (die)?

Jest kilka prostych reguł, dzięki którym bez trudu rozpoznamy rzeczownik wymagający żeńskiego rodzajnika "die". Dzięki temu nie musimy uczyć się tego na pamięć.

Wszystkie rzeczowniki "z die" umieściłam w tabelce

Reguła	Przykład	Wyjątki
Odnoszą się do płci żeńskiej (ludzi i zwierząt)	die Mutter - mama	das Mädchen - dziewczynka das Fräulein - panna das Weib - baba das Mädel - dziewczyna das Huhn - kura das Schaf - owca
Żeńskie nazwy zawodów	die Lehrerin - nauczycielka
Większość nazw owoców, kwiatów i drzew	die Rose - róża	der Apfel - jabłko der Pfirsich - brzoskwinia das Veilchen - fiołek das Vergissmeinnicht - niezapominajka das Maiglöckchen - konwalia der Ahorn - klon der Flieder - bez
Większość rzek	die Oder - Odra
Liczebniki w znaczeniu rzeczownikowym	die Eins - jeden
Rzeczowniki, których liczba mnoga tworzona jest poprzez dodanie końcówki „-n” lub „-en”	die Tante - die Tanten (ciocia)
Rzeczowniki zakończone na: - in - ei - heit - keit - schaft - ung	die Achtung - uwaga	der Papagei - papuga das Ei - jajko das Allerei - rozmaitości
Rzeczowniki obce zakończone na: - a - age - ance - anz - enz - ie - ik - ion - tät - ur	die Energie - energia

Jeśli chcecie wiedzieć, jak rozpoznać rzeczowniki w innych rodzajach kliknijcie tutaj: rzeczowniki w rodzaju męskim lub rzeczowniki w rodzaju nijakim.

Jak rozpoznać rzeczownik w rodzaju męskim (der)?

Dobór odpowiedniego rodzajnika do rzeczownika jest chyba jednym z największych koszmarów, z którym spotykamy się ucząc się niemieckiego. Zazwyczaj staramy się po prostu nauczyć nowego rzeczownika już razem z rodzajnikiem. Ale spokojnie, znając kilka reguł da się dobrać właściwy rodzajnik bez trudu. Oto, jak rozpoznamy rzeczownik, do którego na pewno możemy przypisać rodzajnik der.

Reguła	Przykład	Wyjątki
Rzeczowniki odnoszące się do płci męskiej (ludzi i zwierząt):	der Vater - ojciec
Męskie nazwy zawodów	der Arzt - lekarz
Dni tygodnia i miesiące	der Montag - poniedziałek
Pory roku i strony świata	der Sommer - lato
Nazwy marek samochodów	der BMW
Rzeczowniki utworzone od czasowników	der Besuch - odwiedziny (utworzone od czasownika besuchen - odwiedzać)
Nazwy przypadków, trybów i stopni	der Dativ - celownik
Rzeczowniki, których liczba mnoga jest tworzona poprzez dodanie końcówki „-e”	Der Brief - die Briefe (list)
Rzeczowniki zakończone na: - ig - ing - ling - er - ich - en	der Boden - podłoga
Rzeczowniki obcego pochodzenia z końcówkami: - ist - or - ismus	der Motor - silnik

Zauważyliście coś? Tak! Reguły odnoszące się do rzeczowników w rodzaju męskim nie mają wyjątków! 1:0 dla nas :)

A jeśli chcecie wiedzieć, jak rozpoznać rzeczowniki w innych rodzajach kliknijcie tutaj: rzeczowniki w rodzaju żeńskim lub rzeczowniki w rodzajunijakim.

Rzeczownik z rodzajnikiem i bez rodzajnika

Dzisiejszy wpis będzie dość krótki, bo i temat nie jest skomplikowany.

W języku niemieckim rzeczowniki piszemy zawsze z wielkiej litery. To jest pierwsza zasada. Rzeczownik może występować z rodzajnikiem określonym - der (męski), die (żeński) lub das (nikaki) lub nieokreślonym - ein (męski), eine (żeński), ein (nijaki). 

Rzeczownik z rodzajnikiem określonym używamy wtedy, gdy:

• dany rzeczownik został już użyty w tekście czy wypowiedzi
• rzeczownik występuje w stopniu najwyższym, np. die größte Stadt (największe miasto)
• rzeczownik jest ogólnie znany, jak np. Die Königin Englands (Królowa Anglii)
• rzeczownik to nazwa gór, mórz, rzek, ulic, budynków, państw (niektórych)
• rzeczownik to data, np. heute ist der 25. August

Kiedy przed rzeczownikiem będzie stał rodzajnik nieokreślony? Wtedy gdy:

• mówimy o jakieś rzeczy lub osobie po raz pierwszy
• opisywany rzeczownik należy do jakiejś grupy, ale w kontekście nie jest nam bliżej znany, np. Wir haben auch ein Ferienhaus (My też mamy domek letniskowy)
• przy wyliczaniu, np. Wir haben eine Waschmaschine, ein Spiegel... etc
• po konstrukcji zdania "Es gibt"
• przed rzeczownikami występującymi w roli orzecznika (oprócz nazw zawodów), np. Der Delfin ist ein Säugetier. (Delfin jest ssakiem).

Uwaga to ważne:

1. Rodzajnik nieokreślony nie ma formy w liczbie mnogiej
2. Rodzaje rzeczowników w języku niemieckim są bardzo skomplikowane. Trudno jest się połapać, jakiego rodzaju jest dany rzeczownik, bo nie jest to wcale takie oczywiste (np. rzeczownik Mädchen - dziewczynka występuje z rodzajnikiem das, czyli w języku niemieckim sam rzeczownik "dziewczynka" uważany jest za rodzaj nijaki). Dlatego warto jest uczyć się nowych rzeczowników od razu z przypisanym do niego rodzajnikiem. Istnieje jednak kilka reguł, dzięki którym będziecie mogli przypisać dany rzeczownik do odpowiedniego rodzajnika. O tym niebawem.